Empatia: klucz do relacji

two_people_in_one_body__by_mika276-d62hxku

Tytuł tej notki może wydawać się górnolotny, ale uważam go za bardzo prawdziwy. W kontekście bardzo wielu problemów interpersonalnych, zarówno związanych z naszym życiem osobistym, w bliskich relacjach, ale także w relacjach zawodowych, odwołanie się do empatii w interpretowaniu zachowań innych ludzi daje efekty rewelacyjne. Jest tak dlatego, że nader często przyczyną różnego rodzaju napięć i konfliktów jest niezrozumienie przez jedną lub obie strony punktu widzenia i racji tej drugiej strony. W zrozumieniu stanowiska drugiej strony pomaga właśnie empatia.

Czym tak naprawdę jest empatia? Przytoczę tu trafną, obrazową definicję Davida D. Burnsa:”Empatia jest umiejętnością precyzyjnego pojmowania bardzo konkretnych myśli i motywacji innych ludzi w taki sposób, że kiedy się z nimi podzielimy swoimi wrażeniami mówią; „Tak, to dokładnie tak, jak czuję”. Mając tę niezwykłą wiedzę, będziemy potrafili zrozumieć, dlaczego inni ludzie zachowują się tak jak się zachowują, mimo że to co robią może nam się w ogóle nie podobać”.
Oczywiście rzadko zdarza się nam konfrontować nasze wyobrażenia odnośnie odczuć innej osoby z nią samą, tak więc nieczęsto otrzymamy bezpośrednie potwierdzenie trafności swojej diagnozy. Jednak empatia jest umiejętnością tak cenną, że warto ją w sobie rozwijać i ćwiczyć się w empatycznym sposobie widzenia ludzi. Dlaczego empatia jest kluczem do relacji? Po pierwsze,  interpretując trafnie motywacje innych nie czynimy błędów polegających na przypisywaniu im niechętnych nam lub wręcz wrogich intencji. Właśnie nietrafne, budowane na bazie schematu wrogości interpretacje zdarzeń są częstym podłożem powstawania nieporozumień i konfliktów. Ponadto, empatia zapobiega też „zagubieniu się” w przebiegu zdarzeń wynikającym z niezrozumienia sedna motywacji uwikłanych w nie osób. Pomaga ona wyjaśnić motywy postępowania innych ludzi, które często – jako zrozumiałe – są dla nas w jakimś stopniu akceptowalne lub mobilizują do konstruktywnej wymiany poglądów na daną sprawę. Odwołam się jeszcze raz do ujmującej sedno opinii Burnsa zaczerpniętej z jego „Radości życia”:”Empatia jest ostatecznym antidotum na gniew. Jest to najwyższa forma magii, jaką opisuję w tej książce. Jej spektakularne efekty są zakorzenione w rzeczywistości. Nie potrzeba wyciągać królików z kapelusza.”

Empatia jest istotnym składnikiem dwóch kluczowych form inteligencji człowieka: inteligencji emocjonalnej oraz inteligencji moralnej. Pomaga ona w moderowaniu własnych spostrzeżeń i w korygowaniu schematów poznawczych, którymi posługujemy się w interpretowaniu rzeczywistości. W tym sensie jest prawdziwym kluczem do relacji interpersonalnych.

Warto jednak zaznaczyć, że są pewne potencjalne niebezpieczeństwa płynące z posiadania wysokiego poziomu empatii wobec innych ludzi. Jednym z nich jest możliwość przyjęcia przez wysoce empatyczną osobę perspektywy drugiej strony interakcji ze szkodą dla siebie, co niekiedy się zdarza (choć niezbyt często). Inne zagrożenie wiąże się z negatywnymi odczuciami po trafnym odczytaniu intencji innych ludzi gdy w istocie są one nie do końca wobec nas pozytywne, co przecież także się zdarza. W tym drugim przypadku zyskujemy jednak bardziej trafny obraz sytuacji, który pozwala na podjęcie skuteczniejszych metod obrony swoich interesów.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s