Anatomia uzależnień

BPinbottlecabinet

Gdy stykamy się z problematyką uzależnień, warto odnieść swoje spostrzeżenia do statystyk i obserwacji podsumowujących doświadczenia licznych terapeutów. Taką okazję daje  „Terapia poznawcza uzależnień”*. Autorzy podręcznika opisują w nim charakterystyczne błędne koło, w którym porusza się osoba uzależniona.

Zaczyna się od lęku, złego nastroju i podjęcia próby uleczenia się poprzez spożycie alkoholu lub innej substancji, takiej jak narkotyk. To zachowanie jedynie powiększa problemy finansowe, społeczne lub zdrowotne danej osoby, co z kolei prowadzi do kolejnych prób ich załagodzenia substancjami uzależniającymi.  Charakterystyczne jest, że osoby uzależnione nie dostrzegają tego mechanizmu błędnego koła, przypisując swoje niepowodzenia pochodne głównie od spożycia alkoholu lub narkotyków innym czynnikom, niezależnym od powstałego uzależnienia. Jednym z celów procesu leczenia jest więc wskazanie osobie uzależnionej związku pomiędzy jej niepowodzeniami życiowymi, a spożyciem substancji uzależniających.

Ważną obserwacją ogólną jest to, że zdecydowana większość osób uzależnionych podziela pewne cechy oraz przekonania dotyczące tego, jakie skutki (pozytywne) może przynieść spożycie danej substancji. Charakterystyczne cechy osób popadających w uzależnienie to:

  1. ogólna nadwrażliwość na nieprzyjemne odczucia;
  2. słaba motywacja do kontroli zachowania;
  3. impulsywność;
  4. stałe poszukiwanie pobudzenia;
  5. słaba tolerancja frustracji;
  6. brak innych sposobów przeżywania przyjemności;
  7. stosunkowo niska koncentracja na przyszłości, kierowanie uwagi głównie na to, co ma miejsce tu i teraz.

Podatność na frustracje może skłaniać  do przesadnych reakcji na straty, czynienia innych ludzi odpowiedzialnymi za nie i chęć ukarania ich. Znaczną rolę odgrywa nieumiejętność innego niż przy użyciu alkoholu radzenia sobie z problemami.

Przekonania, które podziela większość osób uzależnionych (rodzaj substancji nie ma tu istotnego znaczenia), to przeświadczenie, że dana substancja jest niezbędna do zachowania stanu równowagi psychicznej i emocjonalnej; substancja poprawia funkcjonowanie społeczne i emocjonalne, daje przyjemność i odprężenie, dodaje energii i można dzięki temu więcej dokonać, daje efekt uspokajający, łagodzi nudę, lęk, napięcie, frustrację. Istotne jest także przeświadczenie, że jeśli nie weźmie się substancji, głód będzie stale trwał i wzrastał.

Przekonania te powinny stać się przedmiotem pracy z osobą uzależnioną.

 

 

*Aaron T. Beck, Fred D. Wright, Gary F. Newman i Bruce S. Liese.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s