Narracja życia

lonelyroadKażdy z nas jest główną postacią, bohaterem swojego życia, a najczęściej  bywa także narratorem opowiadania o swoim życiu. To, że jest główną postacią własnego życia, jest oczywiste, narratorem jest, gdy przychodzi mu opowiadać o swoim życiu. Tworzymy przecież opowieść o sobie wraz z każdym przeżywanym dniem. Nawet jeśli to opowiadanie nie jest kierowane do innych, często na własny użytek podsumowujemy swoje życie, tworzymy uogólnienia, ujmujemy w przemyśleniach dotyczących poszczególnych wątków życia. Niektórzy relacjonują swoje życie  w dziennikach, pamiętnikach, na blogu.  Wewnętrzna narracja jest charakterystyczna dla osób refleksyjnych, opowiadanie innym ludziom o sobie jest domeną gawędziarzy i osób chętnych do zwierzeń.

Jednak w pewnych sytuacjach, nasza narracja swojego życia, to, jak je widzimy i jak o nim opowiadamy staje się przedmiotem szczególnie uważnej analizy. Jest to chociażby sytuacja terapii psychologicznej. Z natury rzeczy terapia zawiera  element relacji klienta dotyczącej poszczególnych aspektów jego życia. Tę opowieść terapeuta może i powinien zinterpretować nie tylko z punktu widzenia czysto ludzkiego zainteresowania czyimś losem, ale także z punktu widzenia charakterystycznych cech narracji.

Analiza narracji życia stała się  w ostatnich dziesięcioleciach ważnym nowym narzędziem pracy psychologa, terapeuty, psychiatry. Zwrócono uwagę na fakt, że umiejętność i możliwość tworzenia spójnej narracji swojego życia jest jednym z wyróżników zdrowia psychicznego. W gruncie rzeczy celem  terapii najczęściej staje się uzyskanie spójności autonarracji pacjenta oraz zgodności jego opowieści z obiektywnymi kryteriami zewnętrznymi i perspektywą innych osób. Pożądanym efektem jest także uzyskanie jego zrozumienia i pewnego stopnia akceptacji dla zdarzeń ujętych w narracji.

Pewnych wyzwań dostarcza dobranie trafnych kryteriów oceny spójności autonarracji danej osoby. Wymieniane są takie kryteria „jakości” narracji, jak wyodrębnienie głównego bohatera, jasna struktura i ciągłość opowieści, jej uporządkowanie chronologiczne, zgodność z kodem danej kultury, wielowątkowość, uwzględnianie własnych emocji, zdolność narratora do dystansowania się od zdarzeń.  Zwraca się uwagę na zgodność emocjonalnego, poznawczego i społecznego aspektu opowieści. Z reguły  znalezienie charakterystycznych cech narracji stosowanej przez daną osobę nie jest trudne. Często te wyróżniające się cechy opowieści o sobie pozwalają na relatywnie precyzyjne wskazanie rodzaju dolegliwości pacjenta i czynników, które utrudniają mu funkcjonowanie.

Jako jedna z możliwych metodologii analizy osobowości i stanu zdrowia psychicznego analiza narracji życia jest z pewnością przyszłościową  metodą terapii.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s